Je verkoopt een openstaande vordering, financiert je onderneming via factoring of schakelt een bedrijfsovername advocaat in voor de overdracht van vorderingen. In dergelijke situaties heb je te maken met cessie en een akte van cessie.
Dit artikel legt uit wat een akte van cessie inhoudt, hoe een cedent een vordering overdraagt aan een cessionaris en wat de risico’s van cessie zijn bij een openbare of stille cessie, en welke akte van cessie daarbij hoort.
Wat is een cessie?
Een cessie is de juridische overdracht van een vorderingsrecht, bijvoorbeeld een geldvordering, waarbij de schuldeiser (cedent) dit recht overdraagt aan een derde, de cessionaris. De schuldenaar krijgt daardoor een nieuwe schuldeiser, terwijl de onderliggende rechtsverhouding daarbij in beginsel inhoudelijk ongewijzigd blijft voortbestaan.
De cessie is geregeld in het Burgerlijk Wetboek en voor overdracht gelden een geldige titel, beschikkingsbevoegdheid en levering. Levering van de vordering geschiedt bij akte. Cessie wordt toegepast bij incasso en factoring; zonder geldige levering blijft de vordering bij de oorspronkelijke schuldeiser.
Zonder rechtsgeldige cessie krijg je nooit wat je denkt te kopen: enkel en alleen een papieren belofte.
Wat betekent akte van cessie?
Een akte van cessie, ook wel een overeenkomst van cessie, is een schriftelijke overeenkomst waarin cedent en cessionaris vastleggen dat een vordering wordt overgedragen. De akte bevat een duidelijke omschrijving van de vordering, de partijen en de datum van overdracht.
Deze akte van cessie kan de vorm hebben van een onderhandse akte, die de cedent en cessionaris zelf opstellen, of van een authentieke, notariële akte die een notaris opmaakt. Bij een onderhandse akte van cessie is geen notaris vereist.
Voor een geldige akte van cessie moet degene die de vordering, het vorderingsrecht, cedeert ook daadwerkelijk beschikkingsbevoegd zijn. Ontbreekt deze bevoegdheid, dan komt er geen rechtsgeldige cessie tot stand en blijft de oorspronkelijke rechtsverhouding met de schuldeiser gewoon intact.
Wat is het verschil tussen een openbare en stille cessie?
Een openbare cessie is een vorm van cessie waarbij de schuldenaar via een mededeling op de hoogte wordt gebracht van deze cessie: het vorderingsrecht. Vanaf dat moment moet hij aan de cessionaris betalen in plaats van aan de cedent.
Een stille cessie is een cessie zonder mededeling aan de schuldenaar. Deze vorm vereist een authentieke akte of een geregistreerde onderhandse akte bij de Belastingdienst, en de schuldenaar mag bevrijdend betalen aan de cedent totdat hij op de hoogte is.
Akte van cessie bij factoring, bedrijfsovernames en faillissementen
Bij factoring draagt een onderneming haar debiteurenportefeuille via een akte van cessie over aan een factormaatschappij, die de vorderingen direct uitbetaalt en het incassorisico overneemt. Dit verbetert de liquiditeit van de cedent en is een populaire vorm van bedrijfsfinanciering.
Bij een bedrijfsovername brengt due diligence vaak openstaande vorderingen aan het licht die overgaan naar de koper. De verkoper treedt op als cedent en de koper als cessionaris, via een akte van cessie die deel uitmaakt van de overnameovereenkomst.
Bij een faillissement kan de curator vorderingen van de gefailleerde onderneming cederen om de boedel te vergroten en schuldeisers deels te voldoen. Ook hier is een zorgvuldig opgestelde akte van cessie onmisbaar om de overdracht rechtsgeldig te laten verlopen.
Curatoren cederen vorderingen vaak binnen enkele weken na faillissement om de boedel snel te vergroten.
Welke informatie moet in een akte van cessie?
Een akte van cessie moet altijd de identiteit van de partijen (de cedent en de cessionaris) bevatten, samen met een nauwkeurige omschrijving van de vordering en het vorderingsrecht. Zonder deze gegevens is niet vast te stellen welke vordering wordt overgedragen.
Daarnaast vermeldt de akte van cessie de datum van overdracht en, bij een openbare cessie, hoe de mededeling aan de schuldenaar wordt gedaan. Bij een stille cessie is bovendien registratie bij de Belastingdienst of een authentieke, notariële akte vereist.
Ook is het verstandig om afspraken over eventuele nevenrechten vast te leggen, zoals een pandrecht, hypotheekrecht, rente, dwangsom of een executoriale titel op de geldvordering. Deze rechten gaan namelijk automatisch mee over naar de cessionaris zodra de vordering wordt overgedragen.
Een heldere formulering van de cessie voorkomt discussie achteraf: hoe specifieker de vordering, de partijen, de zekerheid en de voorwaarden zijn omschreven, hoe kleiner de kans dat de overdracht later wordt betwist door de schuldenaar of derden.
Akte van cessie voorbeelden
Een akte van cessie komt in de praktijk in veel situaties voor, van financiering tot faillissement. Onderstaande voorbeelden van een akte van cessie laten zien in welke gevallen ondernemers en banken te maken krijgen met de overdracht van een vordering.
- Factoring: een onderneming cedeert via cessie haar debiteurenportefeuille aan een factormaatschappij voor directe liquiditeit; deze constructie is een populaire vorm van bedrijfsfinanciering.
- Bedrijfsovername: vorderingen die al zijn gecedeerd, gaan bij verkoop opnieuw mee over naar de koper, mits de overdracht niet is uitgesloten.
- Faillissement: de curator cedeert vorderingen via een akte van cessie, met een duidelijke beschrijving van de vordering, om de boedel te vergroten.
- Bankfinanciering: een bank bedingt cessie van vorderingen als aanvullende zekerheid naast een pandrecht, vastgelegd in een geregistreerde akte, waarna de bank eigenaar wordt en desnoods executoriaal beslag kan leggen.
- Incasso traject: incassobureaus kopen via cessie geldvorderingen op van de oorspronkelijke schuldeiser, tegen een percentage van de opbrengst.
- Verzekering: een verzekeraar krijgt via cessie, na uitkering aan de verzekerde of het slachtoffer, de vordering op de aansprakelijke partij.
- Onroerende zaken: bij de koopovereenkomst gaat de schriftelijk vastgelegde garantie op de aannemer via cessie over op de koper.
- Concernfinanciering: een dochteronderneming cedeert via cessie een geldvordering aan de moedermaatschappij; dit is een van de soorten cessie binnen concernverhoudingen.
- Handelskrediet: een leverancier draagt via cessie zijn vordering op een klant over aan een cessie-specialist, vaak na advies van een expert in het contractenrecht.
- Herstructurering: bij een fusie draagt de ene groepsmaatschappij haar vorderingen via een akte van cessie over aan de andere, waarbij de wettelijke en formele vereisten voor een geldige overdracht en de twee vormen van cessie gelden, mits de vordering voldoende bepaald is.
Hoe verloopt een cessie?
Het cederen van een vordering verloopt in een vaste volgorde. Hieronder zie je hoe de cedent en de cessionaris in vier stappen samen een geldige akte van cessie en overeenkomst van cessie opstellen en de overdracht van de vordering afronden.
1. Vordering en partijen vastleggen
In de eerste stap van de cessie leggen de cedent en de cessionaris vast om welke vordering het gaat en wie de schuldenaar is. Een nauwkeurige omschrijving voorkomt discussie en is een wettelijke voorwaarde voor een geldige, rechtsgeldige cessie.
2. Akte opstellen en ondertekenen
Vervolgens stellen partijen de akte van cessie op, als onderhandse akte of als authentieke, notariële akte bij de notaris. Beide partijen ondertekenen de akte, waarna de overdracht van de vordering formeel tussen cedent en cessionaris rechtsgeldig tot stand komt.
Veel ondernemers denken dat de akte het eindpunt is, terwijl de cessie soms nog moet worden voltooid.
3. Mededeling aan de schuldenaar (bij openbare cessie)
Bij een openbare cessie brengt de cedent of cessionaris de schuldenaar op de hoogte via een schriftelijke mededeling. Pas na deze rechtsgeldige mededeling moet de schuldenaar het vorderingsrecht aan de cessionaris betalen; bij een stille cessie vervalt deze stap.
4. Vordering overdragen
Met de ondertekende akte en, waar nodig, de mededeling aan de schuldenaar is de overdracht van de vordering rechtsgeldig compleet. De cessionaris is vanaf dat moment de nieuwe schuldeiser en kan nakoming van de vordering en het vorderingsrecht afdwingen.
Wat zijn de risico’s van cessie?
Cessie brengt niet alleen voordelen met zich mee, want voor zowel de cedent als de cessionaris kunnen bij cessie juridische en financiële risico’s ontstaan, bijvoorbeeld wanneer de vordering of het vorderingsrecht niet bestaat of de akte van cessie onvoldoende is opgesteld.
Een goed opgestelde akte van cessie, met een omschrijving van de vordering en het vorderingsrecht, en de juiste vorm van mededeling of registratie, beperkt deze risico’s aanzienlijk. Daarom is juridisch advies bij ondernemingsrecht vaak verstandig voordat je een vordering cedeert.
Risico’s voor de cedent
Voor de cedent bestaat het risico dat hij aansprakelijk wordt gehouden als de gecedeerde vordering niet blijkt te bestaan of als de schuldenaar een verweer voert dat hij niet kende. Een onvolledige akte van cessie kan de overdracht ongeldig maken.
Risico’s voor de cessionaris
De cessionaris loopt het risico dat de vordering minder waard blijkt dan verwacht, bijvoorbeeld doordat de schuldenaar een tegenvordering heeft, via een turboliquidatie verdwijnt, of bevrijdend heeft betaald aan de cedent voordat de mededeling conform de akte van cessie plaatsvond.
De grootste valkuil bij cessie is niet de vordering zelf, maar een te vage akte.
Advies van een ervaren advocaat
Een akte van cessie is de sleutel tot een rechtsgeldige cessie van een vordering, of het nu gaat om factoring, een bedrijfsovername of een faillissement. Zorg voor een duidelijke omschrijving van de vordering, het vorderingsrecht en de juiste partijen.
Twijfel je over de juiste vorm, de risico’s of de gevolgen voor jouw onderneming? Neem dan contact op met onze M&A advocaat zodat de cessie rechtsgeldig wordt vastgelegd in een akte van cessie.
