Iemand gebruikt zonder jouw toestemming jouw merknaam om producten te verkopen. Als merkhouder wil je dan zo snel mogelijk actie. Maar hoe pak je dat aan zonder meteen een kostbare procedure te starten? Het merkenrecht biedt verschillende mogelijkheden.
Legals legt uit welke vormen van merkinbreuk het merkenrecht kent, hoe je een sommatiebrief opstelt, wat je kunt vorderen en wanneer de rechtbank Den Haag in beeld komt.
Wat is merkinbreuk? De vier vormen uit artikel 2.20 BVIE
Je spreekt van inbreuk op het merkenrecht zodra iemand jouw geregistreerde merk in het economisch verkeer gebruikt zonder toestemming. Artikel 2.20 lid 2 BVIE onderscheidt vier vormen, elk met een eigen bewijslast:
- Identiteitsinbreuk (lid 2 sub a). Een identiek teken voor dezelfde waren en diensten. Verwarringsgevaar hoeft een merkhouder niet aan te tonen; de inbreuk stáát vast.
- Herkomstinbreuk (lid 2 sub b). Een overeenstemmend teken voor soortgelijke waren en diensten, waarbij verwarringsgevaar ontstaat. Het arrest Puma/Sabel schrijft hier een globale beoordeling voor.
- Goodwill inbreuk (lid 2 sub c). Gebruik dat ongerechtvaardigd voordeel trekt uit de reputatie of het onderscheidend vermogen van een bekend merk, zoals in L’Oréal/Bellure.
- Ander gebruik (lid 2 sub d). Gebruik anders dan ter onderscheiding, bijvoorbeeld in een handelsnaam of domeinnaam. Het merkenrecht van de UMVo kent geen identieke categorie; daar loopt bescherming via artikel 9 lid 2 sub c UMVo.
Associatiegevaar telt overigens óók mee: denkt het publiek aan een economische band tussen twee ondernemingen? Dan levert dat indirect verwarringsgevaar op. Merk en teken vergelijk je visueel, auditief én begripsmatig, steeds naar de totaalindruk bij de gemiddelde consument.
De bewijslast verschilt dus per grondslag. Maar, verkiest een (minder ervaren) advocaat de verkeerde, dan strandt je vordering, ook al is er feitelijk sprake van inbreuk op het merkenrecht.
Merkenrechtelijke uitzonderingen: uitputting & eerlijk gebruik
Niet elk gebruik is inbreukmakend, want ook het merkenrecht kent bepaalde grenzen. Door uitputting mag een wederverkoper originele producten doorverkopen, zolang jij die zelf binnen de Europese Economische Ruimte in het verkeer bracht.
Verwijzen naar een merk mag ook: de Gillette-exceptie staat dat toe bij reserveonderdelen en accessoires, en het arrest BMW/Deenik trekt de grens: wek nooit de indruk van een commerciële band met de merkhouder.
Ook het gebruik van je eigen naam (als natuurlijke persoon) en van beschrijvende aanduidingen kan zijn toegestaan. Voorwaarde is dat dit gebruik strookt met de eerlijke gebruiken in nijverheid en handel, want dan kan de merkhouder zich daar in beginsel niet tegen verzetten.
Merkinbreuk voorkomen met het BOIP merkenregister
Een eenvoudige check vooraf voorkomt merkinbreuk en scheelt je een kostbare merkenrechtelijke procedure. Raadpleeg daarom vóór je depot het merkenregister van BOIP en de databank TMview, en kijk of oudere rechten jouw merknaam blokkeren binnen de Nice-classificatie.
Een merkgemachtigde of BMM-specialist beoordeelt de beschermingsomvang en het onderscheidend vermogen van je woordmerk, beeldmerk of vormmerk. Een ingeschreven merk recht geeft op een verbod, al kan een oudere handelsnaam van plaatselijke betekenis zich daartegen verzetten (artikel 2.23 lid 2 BVIE).
Een beschrijvend teken zal het merkenbureau meestal weigeren. Bij kwader trouw ligt de lat hoog: Sky/SkyKick eist een aantoonbaar oogmerk om anderen te dwarsbomen, en dat verweer slaagt zelden.
Controleer vóór depot oudere merkrechten: zo voorkom je weigering, conflicten en kostbare procedures.
Merkbewaking en oppositie bij het EUIPO
Met merkbewaking zie je nieuwe depots op tijd aankomen. Tegen een jonger Uniemerk kunnen wij binnen drie maanden oppositie instellen bij het EUIPO, tegen een Beneluxmerk doen wij dat bij BOIP.
Zo’n oppositieprocedure kost een fractie van procederen over merkinbreuk. Gebruik je jouw eigen merk niet normaal, dan riskeer je overigens wel een non-usus en vervallenverklaring; en merkverwatering leidt tot nietigheid en het einde van je bescherming binnen het merkenrecht.
Wat te doen bij merkinbreuk? Van sommatiebrief tot dagvaarding
Leg eerst bewijs van de inbreuk vast: schermafdrukken, een testaankoop, facturen en advertenties. Daarna stuur je de inbreukmaker een sommatiebrief, en deze lost vaak al de meeste gevallen van merkinbreuk direct op.
Een goede sommatiebrief die een merkbreuk aanhangig maakt bevat:
- Gegevens van de merkhouder en de merkregistratie, met depotdatum en klassen
- Een exacte omschrijving van het inbreukmakende teken en waar je het aantrof
- De grondslag: artikel 2.20 BVIE voor een Beneluxmerk, de UMVo voor een Uniemerk
- De onderbouwing van het verwarringsgevaar of de goodwillinbreuk
- De eis om het inbreukmakende gebruik te staken en gestaakt te houden
- Een onthoudingsverklaring met boetebeding, plus opgave van omzet en afnemers
- Een redelijke termijn en de aankondiging van een kort geding
Blijft een reactie uit? Dan volgt simpelweg een dagvaarding wegens inbreuk op het merkenrecht. Bij namaak en merkpiraterij kun je nog verder gaan: bewijsbeslag, een ex parte verbod op grond van artikel 1019e Rv, of douanebeslag onder Verordening 608/2013.
Sommatiebrief inbreuk merkenrecht
De toon van een goede sommatiebrief is natuurlijk altijd zakelijk en de inhoud concreet. Het voorbeeld hieronder is dan ook kort maar dwingend. Hoe concreter je de inbreuk omschrijft, hoe sterker de brief. Laat hem bij een groot belang nakijken door een merkenrecht advocaat.
Geachte heer, mevrouw,
Ik ben houder van het Beneluxmerk XYZ, ingeschreven bij BOIP onder nummer 1234567 voor klasse 25. Op uw webshop biedt u kleding aan onder het teken XYZ-Wear.
Dat teken stemt overeen met mijn merk en u gebruikt het voor dezelfde waren. Daardoor ontstaat verwarringsgevaar en maakt u inbreuk op mijn merkenrecht, in de zin van artikel 2.20 lid 2 sub b BVIE.
Ik sommeer u het inbreukmakende gebruik binnen zeven dagen te staken en gestaakt te houden, en de bijgevoegde onthoudingsverklaring met boetebeding ondertekend te retourneren.
Ontvang ik die verklaring niet binnen de gestelde termijn, dan start ik een kort geding en vorder ik schadevergoeding dan wel winstafdracht, vermeerderd met de volledige proceskosten op grond van artikel 1019h Rv.
Hoogachtend,
Naam en Achternaam
Bedrijfsnaam
Onthoudingsverklaring met boetebeding
Deze verklaring legt vast dat de inbreukmakende partij de inbreuk staakt en gestaakt houdt. Zonder boetebeding verdwijnt het herhalingsgevaar niet, en dan houd je belang bij een rechterlijk verbod met dwangsom.
Merkenrechtprocedure: kort geding of bodemprocedure?
Heb je haast, dan start je een kort geding over de merkinbreuk. Voor Uniemerken is de rechtbank Den Haag exclusief bevoegd en die kan een verbod opleggen dat in meerdere lidstaten tegelijk werkt.
In de bodemprocedure duurt het langer, maar je krijgt dan wel een definitief oordeel over de inbreuk, plus recall, vernietiging en rectificatie. De Handhavingsrichtlijn 2004/48/EG vormt daarvoor het Europese kader van het merkenrecht.
Wat is de schadevergoeding voor merkenrecht inbreuk?
Artikel 2.21 BVIE geeft je twee praktische routes: schadevergoeding of afdracht van de genoten winst. Rechters berekenen schade vaak via een zogenoemde licentie analogie, oftewel de licentievergoeding die de inbreukmaker had moeten betalen.
Een opgave door een registeraccountant maakt de behaalde omzet hard. Gaat het bijvoorbeeld om een opzettelijke namaak, dan komt artikel 337 Sr in beeld en vervolgt het Openbaar Ministerie de merkinbreuk óók nog eens strafrechtelijk.
Geld is niet je enige middel. Vorder daarnaast een verbod met dwangsom, opgave van afnemers en als de omstandigheden daarom vragen een rectificatie eisen op het kanaal waar de merkinbreuk plaatsvond.
Volledige proceskosten via artikel 1019h Rv
In zaken over intellectueel eigendom geldt nog een interessante uitzondering: de verliezer betaalt de volledige advocaatkosten, niet het lage forfaitaire tarief. De IE-indicatietarieven begrenzen dat bedrag per type zaak.
Sinds 1 februari 2026 geldt voor een eenvoudig kort geding maximaal 7.200 euro en voor een normaal kort geding 18.000 euro. Een sommatiebrief bij een merkenrecht inbreuk blijft dus de goedkoopste route.
Wie zijn intellectueel eigendom beschermt, kiest vroeg voor een sterke sommatie en voorkomt dure procedures.
Veelgestelde vragen
Er is geen verschil, want de eerste term is spreektaal en de tweede juridisch. Juristen spreken van merkinbreuk of van een inbreuk op het merkenrecht, precies zoals artikel 2.20 BVIE die omschrijft.
Ja, en dat is vaak verstandig ook. Beschrijf elke inbreuk apart, met eigen bewijs en grondslag. Bundel je merkinbreuken van dezelfde inbreukmaker, dan versterk je je positie en druk je de kosten. Zo staan alle merkinbreuken in één dossier.
Vaak wel: een rechter kan vernietiging, een recall of overdracht van de voorraad bevelen, op kosten van de inbreukmaker zelf. Bij douanebeslag vernietigt de Douane de hele partij, zodat de merkinbreuk niet terugkeert.
Het is verstandig zo snel mogelijk in actie te komen. Gedoog je het gebruik van een jonger ingeschreven merk vijf jaar bewust, dan volgt rechtsverwerking. Een sommatie alleen stopt die termijn niet, oordeelde het Heitec-arrest eerder.
Reken op 2.500 tot 7.500 euro voor onderzoek, sommatie en onderhandeling door een advocaat merkenrecht. Voor een bodemprocedure over merkinbreuk loopt dit bedrag uiteraard al snel op, al verhaal je die kosten (bij winst) via artikel 1019h Rv.
Inbreuk? Schakel nú onze merkenrecht advocaat in
Twijfel je of er sprake is van merkinbreuk of is er zelfs sprake van inbreuk maar weet je niet hoe je het aanpakt? Een vrijblijvend gesprek met onze merkrecht specialist maakt vaak al duidelijk hoe sterk je staat.
De meeste inbreukmakers stoppen al na onze eerste brief. En wie doorgaat, treffen we in Den Haag: dan betaalt hij of zij óók nog onze kosten. Stuur daarom vandaag nog je dossier, dan weet je morgen welke kant het opgaat.
Verder lezen over: Wat valt onder intellectueel eigendom?
