Een managementovereenkomst bepaalt hoe een bestuurder, dga of interim-manager werkzaamheden verricht voor een vennootschap en welke vergoeding daartegenover staat. Omdat dit contract juridisch en fiscaal anders werkt dan een arbeidsovereenkomst, is een zorgvuldige inrichting essentieel.
In dit artikel leggen we uit wanneer een managementovereenkomst passend is, welke afspraken erin horen en welke risico’s spelen bij beëindiging, aansprakelijkheid en schijnzelfstandigheid.
Wat is een managementovereenkomst?
Een managementovereenkomst legt vast wat een bestuurder doet voor een vennootschap, tegen welke management fee en onder welke voorwaarden. Het is geen arbeidsovereenkomst maar een overeenkomst van opdracht. Dat verschil bepaalt je ontslagbescherming, je belasting én je risico op schijnzelfstandigheid.
| Situatie | Contractvorm | Let op | Fiscaal |
|---|---|---|---|
| Dga met holding | Managementovereenkomst | Tegenstrijdig belang | Gebruikelijkloonregeling |
| Holding naar werkmaatschappij | Managementovereenkomst | Statuten en decharge | Btw over management fee |
| Externe interim-manager | Overeenkomst van opdracht | Vrije vervanging | Wet VBAR |
| Bestuurder in loondienst | Arbeidsovereenkomst | Ontslagbescherming | Loonheffing |
Wanneer sluit je een managementovereenkomst?
Je kiest voor een managementovereenkomst als je als statutair bestuurder of dga zelfstandig werkt. Geen gezagsverhouding, geen loonheffing, geen ontslagbescherming. De vennootschap betaalt op basis van de managementovereenkomst een management fee in plaats van loon.
Een arbeidsovereenkomst past beter als de werkgever instructies geeft over werktijden en werkwijze. Dan gelden ontslagbescherming, transitievergoeding en doorbetaling bij ziekte. De Belastingdienst kijkt naar de praktijk, niet naar de titel boven je managementovereenkomst.
Twijfel je? Kijk dan naar de feitelijke uitvoering. Twee managementovereenkomsten met bijna dezelfde tekst pakken verschillend uit, omdat de rechter naar gedrag kijkt en niet alleen naar de overeenkomst op papier.
Wat zegt artikel 7:400 BW over de overeenkomst van opdracht?
Artikel 7:400 BW beschrijft de overeenkomst van opdracht: als opdrachtnemer verricht je werkzaamheden anders dan op grond van een arbeidsovereenkomst. Die staat in artikel 7:610 BW. De managementovereenkomst zelf staat niet in de wet.
Daardoor geldt het arbeidsrecht niet. Je regelt zelf je pensioen, je arbeidsongeschiktheidsverzekering en je beroepsaansprakelijkheidsverzekering. Opzegging loopt via artikel 7:408 BW, tenzij je in de managementovereenkomst iets anders afspreekt.
Wat betekent het Deliveroo-arrest voor de gezagsverhouding?
Het Deliveroo-arrest gaat niet specifiek over managementovereenkomsten, maar de kwalificatieregels zijn daarop wél toepasbaar. Eerst wordt volgens de Haviltex maatstaf vastgesteld welke rechten en verplichtingen partijen zijn overeengekomen. Daarna wordt beoordeeld of die afspraken voldoen aan artikel 7:610 BW.
Bij die beoordeling tellen alle omstandigheden in samenhang mee. Vaste werktijden, structurele aansturing, organisatorische inbedding en weinig commercieel risico kunnen erop wijzen dat een manager feitelijk als werknemer functioneert, ook wanneer partijen bewust voor een managementovereenkomst hebben gekozen.
Ook ondernemerschap weegt mee, zowel in de verhouding tot de opdrachtgever als in het economisch verkeer. Meerdere opdrachtgevers, een eigen werkwijze en commercieel risico ondersteunen zelfstandigheid, maar geen enkel gezichtspunt is op zichzelf beslissend voor de uiteindelijke kwalificatie.
Wat partijen zelf wilden noemen (opdracht of dienstverband) maakt niet uit als de feiten wijzen op een arbeidsovereenkomst. – Hoge Raad, 24 maart 2023.
Wat moet er in een managementovereenkomst staan?
Een sterke managementovereenkomst regelt veel meer dan alleen de vergoeding. Deze onderdelen komen in vrijwel elke checklist terug, en juist de laatste drie vergeten ondernemers het vaakst:
- Functie, taken en bevoegdheden van de bestuurder volgens de statuten;
- Duur, opzegtermijn en tussentijdse beëindiging;
- Management fee, btw en facturatie per gewerkte uren;
- Vrije vervanging en het ontbreken van een gezagsverhouding in de managementovereenkomst;
- Aansprakelijkheid, vrijwaring en decharge;
- Intellectuele eigendom en exclusiviteit;
- Tegenstrijdig belang en de verhouding tot de aandeelhoudersovereenkomst.
Zet deze afspraken vervolgens concreet op papier. Een managementovereenkomst met vage taakomschrijvingen leidt tot discussie over bevoegdheden, en bij een geschil kijkt de rechter naar de letterlijke tekst van de overeenkomst.
Leg ook vast wie de naheffingsaanslag betaalt als de Belastingdienst je managementovereenkomst herkwalificeert. Zonder die afspraak draait de werkmaatschappij op voor loonbelasting, sociale premies en boetes.
Concurrentiebeding, relatiebeding en geheimhoudingsbeding
Een concurrentiebeding en een relatiebeding beschermen je klantenbestand na beëindiging van de managementovereenkomst. Een geheimhoudingsbeding dekt bedrijfsgevoelige informatie. Koppel er een boetebeding aan, anders is handhaving lastig.
Let op de reikwijdte. Te ruime bedingen in de overeenkomst sneuvelen bij de rechter, te smalle bedingen bieden geen bescherming. Bij een interim-manager spreek je in de managementovereenkomst meestal een kortere looptijd af.
Hoe zeg je een managementovereenkomst op en welke opzegtermijn geldt er?
Zonder afspraak geldt artikel 7:408 BW: de opdrachtgever kan de opdracht altijd opzeggen. Spreek daarom in je managementovereenkomst een opzegtermijn af, plus een vergoeding bij tussentijdse beëindiging.
Je ontslag als statutair bestuurder loopt apart, via de algemene vergadering en artikel 2:244 BW. Binnen het ondernemingsrecht gelden daarvoor andere regels dan voor de beëindiging van de managementovereenkomst. Het bestuurderschap en de managementovereenkomst eindigen dan meestal tegelijk, maar niet automatisch.
Hoe regel je de management fee?
De management fee is je vergoeding voor bestuur, advies en dagelijkse leiding. Je factureert vanuit je holding, met btw. Houd het uurtarief in je managementovereenkomst marktconform, want een lage fee wijst richting loon.
De gebruikelijkloonregeling verplicht je als dga een salaris uit je bv te halen. Daarnaast betaalt je holding vennootschapsbelasting over de winst uit de managementovereenkomst en jij dividendbelasting over uitkeringen.
Doorbetaling bij ziekte of zwangerschap hoort niet standaard in een managementovereenkomst. Neem je het toch in de overeenkomst op, dan lijkt de vergoeding op loon en groeit het risico op herkwalificatie.
Wie tekent er: dga, statutair bestuurder of holding?
De partijen bij de managementovereenkomst bepalen hoe stevig je constructie staat. In de praktijk kom je drie soorten overeenkomsten tegen, met elk een eigen fiscaal en juridisch profiel:
- De dga sluit als natuurlijk persoon een managementovereenkomst met zijn eigen besloten vennootschap;
- De holding sluit managementovereenkomsten met een of meer werkmaatschappijen of een dochtervennootschap;
- Een externe interim-manager werkt via een detacheringsovereenkomst of een gewone overeenkomst van opdracht.
Bij een holdingstructuur staat je privévermogen buiten schot. Dreigt er bestuurdersaansprakelijkheid, dan biedt alleen een heldere vrijwaring in de managementovereenkomst je echte bescherming tegen claims.
Wanneer is er sprake van schijnzelfstandigheid?
Schijnzelfstandigheid betekent dat je op papier ondernemer bent, maar feitelijk werknemer. Sinds het handhavingsmoratorium verdween, toetst de Belastingdienst managementovereenkomsten weer actief en legt zij naheffingsaanslagen en boetes op.
De VAR-verklaring en de Wet DBA zijn opgevolgd door de Wet VBAR. Een modelovereenkomst helpt, maar alleen als je managementovereenkomst en de dagelijkse praktijk met elkaar kloppen.
Wanneer wordt een managementovereenkomst een arbeidsovereenkomst?
Komen arbeid, loon en gezag samen, dan kan een managementovereenkomst juridisch verkleuren naar een arbeidsovereenkomst. Binnen het arbeidsrecht kijkt de rechter niet alleen naar het contract, maar vooral naar de praktijk: instructies, vaste werktijden, inbedding in de organisatie en het ontbreken van ondernemersrisico.
De gevolgen kunnen daarbij fors zijn: de manager kan aanspraak krijgen op ontslagbescherming en een transitievergoeding, terwijl de vennootschap mogelijk loonheffing en premies moet nabetalen.
Veelgestelde vragen
Nee, je bestuurderschap volgt uit de statuten en de inschrijving in het Handelsregister. Zonder managementovereenkomst mis je wel afspraken over vergoeding, aansprakelijkheid, opzegging en geheimhouding.
Ja, en meerdere managementovereenkomsten helpen je zelfs. Verschillende opdrachtgevers wijzen op ondernemerschap. Werk je fulltime voor één vennootschap, dan neemt het risico op schijnzelfstandigheid duidelijk toe.
Vaak voor onbepaalde tijd, met een opzegtermijn van drie tot zes maanden. Bij een project of een interim-manager kies je in de overeenkomst een vaste einddatum.
Een vaststellingsovereenkomst legt het einde van een samenwerking vast. Managementovereenkomsten regelen juist het begin en de looptijd. Bij een conflict gebruik je beide overeenkomsten kort achter elkaar.
Beter van niet. Zo’n modelcontract dekt tegenstrijdig belang, exclusiviteit en de gebruikelijkloonregeling zelden goed af. Laat je managementovereenkomst toetsen door een advocaat vóórdat je tekent.
Juridische hulp nodig?
Wil je een managementovereenkomst opstellen, laten controleren of juridisch advies over aansprakelijkheid, beëindiging of schijnzelfstandigheid? Neem dan vrijblijvend contact op met onze advocaten. Wij helpen je graag bij het maken van duidelijke afspraken en het beperken van juridische risico’s.
