Je levert goederen, verstuurt de factuur en vervolgens blijft betaling uit. Gaat je afnemer failliet, dan beland je als concurrente schuldeiser achteraan in de rangorde en is de kans klein dat je nog iets ontvangt.
Gelukkig biedt de wet leveranciers een belangrijk redmiddel: het recht van reclame. Daarmee kun je een geleverde maar onbetaalde roerende zaak van de koper terugvorderen, óók wanneer die inmiddels failliet is verklaard.
Wat is recht van reclame?
Het recht van reclame geeft een verkoper het recht om geleverde roerende zaken terug te nemen wanneer de koper de koopprijs niet betaalt. Door dit recht in te roepen, wordt de koop ontbonden en krijgt de verkoper de eigendom terug.
Het recht moet schriftelijk worden ingeroepen en geldt alleen binnen wettelijke termijnen. De zaken moeten bovendien nog bij de koper aanwezig en voldoende herkenbaar zijn. Vooral bij een faillissement kan het recht van reclame de verkoper extra bescherming bieden.
Het recht van een verkoper om een afgeleverde onbetaalde zaak terug te vorderen (BW 7 Artikel 39).
Wanneer kun je het recht van reclame inroepen?
Vijf voorwaarden bepalen of je beroep op het recht van reclame slaagt. Ontbreekt er één, dan houd je een concurrente vordering. Loop ze daarom na voordat je de curator schrijft:
- Het betreft een roerende zaak, geen registergoed
- De koopprijs is niet volledig betaald
- Voldaan aan de ontbindingsvereisten van artikel 6:265 BW (verzuim)
- De zaak verkeert nog in dezelfde staat (artikel 7:41 BW)
- De vervaltermijn van artikel 7:44 BW loopt nog.
Recht van reclame wetsartikel
Het recht van reclame (Burgerlijk Wetboek Boek 7 Artikel 39 t/m BW 7 Artikel 44) is de bevoegdheid van een verkoper om een afgeleverde roerende zaak (geen registergoed) terug te vorderen bij niet-betaling door de koper.
- Artikel 39: Bij onbetaalde prijs en voldaan aan de ontbindingseisen van Burgerlijk Wetboek Boek 6 Artikel 265, vordert de verkoper terug via schriftelijke verklaring; de koop wordt daardoor ontbonden. Bij deelbetaling geldt: alleen het onbetaalde (evenredige) deel terugvorderen indien splitsbaar, anders het geheel tegen teruggave van het betaalde.
- Artikel 40: Bij faillissement, surséance of schuldsanering van de koper vervalt de terugvordering als curator, bewindvoerder of koper binnen een redelijke termijn betaalt of zekerheid stelt. Dit beschermt de boedel.
- Artikel 41: De zaak moet nog in dezelfde staat verkeren als bij aflevering; verwerking, beschadiging of verandering belemmert de uitoefening van het recht van reclame.
- Artikel 42: Derden die niet behoefden te verwachten dat het recht zou worden ingeroepen, worden beschermd bij overdracht anders dan om niet, en ook bij vestiging van vruchtgebruik of pandrecht na aflevering.
- Artikel 43: Bij acceptatie van handelspapier (wissel, promesse) voor de volle prijs vervalt het recht van reclame; bij deelacceptatie kan de verkoper alleen terugvorderen als hij zekerheid stelt voor het nog verschuldigde.
- Artikel 44: Het recht vervalt pas als twee termijnen beide zijn verstreken: zes weken na opeisbaarheid van de koopprijs, en zestig dagen na opslag van de zaak bij de koper.
Recht van reclame termijn
Voor het recht van reclame lopen twee vervaltermijnen naast elkaar: de eerste is zes weken nadat je vordering tot betaling van de koopprijs opeisbaar werd. De tweede is zestig dagen na aflevering.
Pas als beide termijnen zijn verstreken, vervalt dit recht definitief. Zit je echter nog binnen één termijn, dan is een beroep op het recht van reclame op tijd.
Zo vervalt het recht van reclame óók zonder dat de termijn verstrijkt
Verwerkte je afnemer je grondstof in een eindproduct, dan gaat je aanspraak teniet door zaaksvorming, vermenging of natrekking: de zaak verkeert niet meer in dezelfde staat (artikel 7:41 BW).
Recht van reclame inroepen bij een faillissement
Roep het recht van reclame in met een schriftelijke verklaring aan de curator, waarin je de koop ontbindt en de afgeleverde zaken opeist. Verstuur deze aangetekend of per deurwaardersexploot, zodat je de ontvangst ervan kunt bewijzen.
De curator kan jouw beroep op het recht van reclame pareren, want als hij alsnog binnen een redelijke termijn betaalt of wanneer hij voldoende zekerheid stelt, blijven de zaken in de boedel. Bij surseance richt je de verklaring aan de bewindvoerder.
Afkoelingsperiode en de rechter-commissaris
Kondigt de rechter-commissaris een afkoelingsperiode af op grond van artikel 63a Fw, dan oefen je dit recht alleen uit met zijn machtiging. Je redelijke termijn aan de curator wordt zolang geschorst.
Met het recht van reclame vordert een leverancier onbetaalde goederen terug bij faillissement van de koper.
Wat is eigendomsvoorbehoud?
Met een eigendomsvoorbehoud spreek je af dat je koper pas eigenaar wordt zodra hij betaalt. Leg die afspraak (uit artikel 3:92 BW) daarom vast in je algemene voorwaarden, anders rest het recht van reclame.
Wat is het verschil tussen recht van reclame en eigendomsvoorbehoud?
Het belangrijkste verschil tussen recht van reclame en eigendomsvoorbehoud zit in de afspraak: een eigendomsvoorbehoud moet je zélf bedingen, terwijl het recht van reclame rechtstreeks uit de wet voortvloeit.
In de onderstaande tabel hebben de belangrijkste verschillen tussen beide regelingen overzichtelijk naast elkaar gezet.
| Recht van reclame | Eigendomsvoorbehoud | |
|---|---|---|
| Grondslag | Wet | Contract |
| Wetsartikel | 7:39-7:44 BW | 3:92 BW |
| Vooraf afspreken | Niet nodig | Verplicht |
| Eigendom | Keert terug bij je verklaring | Blijft bij jou |
| Termijn | 6 weken of 60 dagen | Geen |
| Dekt | Alleen de koopprijs | Ook bijkomende vorderingen |
| Bescherming derde | Hoefde het niet te verwachten (7:42 BW) | Goede trouw (3:86 BW) |
| Bij faillissement | Opeisen bij curator | Opeisen bij curator |
Retentierecht
Heb je de zaak nog onder je, dan kan het retentierecht effectiever zijn dan het recht van reclame: je houdt de zaak simpelweg vast. Ook opschorting op grond van artikel 6:52 BW, een bankgarantie of pandrecht kan zekerheid geven.
Veelgestelde vragen
Nee, want dit recht geldt alleen voor roerende zaken die geen registergoed zijn. Voor verrichte diensten of aangenomen werk houd je gewoon een concurrente vordering op je afnemer.
Ja, maar wel tijdelijk: betaalt de curator binnen een redelijke termijn alsnog de koopprijs of stelt hij voldoende zekerheid, dan kan hij je terugvordering blokkeren. De zaken blijven in dat geval onderdeel van de faillissementsboedel.
Dan vorder je met het recht van reclame een evenredig deel terug. Gaat het om één ondeelbare zaak, dan haal je die op en betaal je het ontvangen bedrag terug.
In beginsel wel: door jouw verklaring eindigen de rechten van de pandhouder. Artikel 7:42 BW biedt echter bescherming wanneer de pandhouder het beroep op het recht van reclame niet hoefde te verwachten.
We zien advocaten de termen reclamerecht en recht van reclame door elkaar gebruiken, maar reclamerecht betreft iets anders namelijk juridische regels rond vergelijkende reclame en commerciële communicatie.
Een derde die je beroep niet hoefde te verwachten en de zaak echt geleverd kreeg, mag hem houden. Bleef de zaak bij je afnemer, dan slaagt het recht van reclame meestal wél.
Schakel nú onze ondernemingsrecht advocaat in
Bij een faillissement telt elke dag, onze ondernemingsrecht advocaten in Amsterdam stellen daarom razendsnel de benodigde verklaring op, nemen contact op met de curator en bewaken de wettelijke termijnen.
Maar ook zonder faillissement voorkomt Legals schade: we scherpen je algemene voorwaarden aan, leggen een sluitend eigendomsvoorbehoud vast en beoordelen je zekerheden. Interesse? Bel dan voor een vrijblijvende inschatting van jouw positie.
